Westerplatte 2024: Tusk ostrzega przed powtórką Monachium i wzywa Zachód do jedności

Lekcja z Westerplatte: nikt nie może zostać sam

W niedzielę, 1 września, na półwyspie Westerplatte odbyły się uroczyste obchody upamiętniające 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej. To właśnie tutaj, o świcie 1939 roku, padły pierwsze strzały, które na zawsze zmieniły bieg historii świata. Premier Donald Tusk, przemawiając do zgromadzonych, w sposób szczególny podkreślił, że współczesna Europa musi wyciągnąć wnioski z dramatycznych wydarzeń sprzed ponad ośmiu dekad, kiedy to napadnięta Polska została pozostawiona sama sobie.

Szef polskiego rządu zwrócił uwagę, że w obliczu toczącej się za wschodnią granicą wojny, pamięć o Westerplatte nabiera nowego, niepokojąco aktualnego wymiaru. Podkreślił, że społeczność międzynarodowa nie może pozwolić sobie na bierność, która w przeszłości doprowadziła do katastrofy o niewyobrażalnej skali. Jego słowa były skierowane zarówno do przywódców państw zachodnich, jak i do wszystkich obywateli wolnego świata, aby nie powtórzyć błędów przeszłości.

„Dzisiaj głośno z Westerplatte krzyczymy do całego wolnego świata: bądźcie solidarni! Musimy dzisiaj pomóc przetrwać Ukrainie. Nie możemy powtórzyć tamtych błędów. Nie może się powtórzyć Monachium. Nie może powtórzyć się ta upiorna, bezradna, bezsilna polityka ustępowania złu”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier jednoznacznie wskazał, że to Rosja jest dziś agresorem, a Zachód ma obowiązek zareagować stanowczo. W przeciwnym razie – jak ostrzegał – bezpieczeństwo Polski i całej Europy może zostać zagrożone w sposób, który przypomni najczarniejsze karty historii. Tusk podkreślił, że Polska wyciągnęła wnioski z przeszłości i dziś opiera swoje bezpieczeństwo na własnej sile oraz realnych sojuszach, w których odgrywa istotną rolę.

Historyczna odpowiedzialność: Niemcy i ZSRR

Podczas uroczystości na Westerplatte nie zabrakło również jednoznacznego przypomnienia o sprawcach II wojny światowej. Premier Tusk stanowczo podkreślił, że odpowiedzialność za koszmar, który pochłonął miliony istnień, ponoszą zarówno hitlerowskie Niemcy, jak i sowiecka Rosja. To stwierdzenie jest szczególnie istotne w kontekście współczesnych prób rewizji historii i relatywizowania winy.

„Zawsze mówiliśmy o tym, że odpowiedzialność za koszmar II wojny światowej spada na hitlerowskie Niemcy, a także na sowiecką Rosję. Tu nie ma żadnych dwuznności. To było, jest i będzie oczywiste dla każdego przyzwoitego człowieka, niezależnie od tego, gdzie się urodził i jakiej jest narodowości”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Historycy przypominają, że Westerplatte było symbolem heroicznej, ale nierównej walki. Załoga Wojskowej Składnicy Tranzytowej liczyła około dwudziestokrotnie mniej żołnierzy niż siły niemieckie, które zaatakowały placówkę. Mimo to obrońcy stawiali opór przez siedem dni, co do dziś stanowi symbol niezłomności polskiego ducha. Jednak, jak zauważył premier, nawet większa liczba obrońców nie dałaby Polsce szans na zwycięstwo, gdyby świat nie uległ polityce ustępstw wobec Hitlera.

„To tylko Ukraina” – powtórka z historii?

Premier Tusk przestrzegł przed powtarzaniem błędów z lat 30. XX wieku, kiedy to świat bagatelizował zagrożenie ze strony nazistowskich Niemiec. Wówczas padały słowa, które dziś brzmią jak złowieszcze ostrzeżenie: „to tylko Czechy”, „nie będziemy umierać za Gdańsk”, „może uda się uniknąć wielkiej wojny”. Te postawy doprowadziły do katastrofy, która pochłonęła około 80 milionów ofiar na całym świecie, w tym 6 milionów obywateli Polski.

„Jeśli my dzisiaj powiemy ‘to tylko Ukraina’, to ktoś za kilka miesięcy, za rok, za dwa powie znowu ‘to tylko Polska’. (…) Dzisiaj musimy polegać na własnej sile i na realnych sojuszach, nie na zaklęciach, nie na mitach, ale na prawdziwej sile państwa polskiego, prawdziwej sile, odporności i solidarności sojuszu, w którym Polska odgrywa tak istotną rolę”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Zdaniem premiera, najbliższe miesiące będą kluczowe nie tylko dla niepodległości Ukrainy, ale również dla bezpieczeństwa Polski i całego wolnego świata. Polska już dziś doświadcza prowokacji i aktów dywersji ze strony rosyjskich służb, podobnie jak Finlandia, Łotwa, Litwa, Estonia, Rumunia, Dania, a ostatnio także Niemcy. Tusk zwrócił uwagę na niedawny incydent z dronem w Lipsku, który – jak się wkrótce okaże – został zorganizowany przez rosyjskie służby.

Solidarność ponad wszystko: czego uczą nas Koło i region?

W kontekście ogólnopolskich obchodów warto przypomnieć, że mieszkańcy Koła i okolic również pielęgnują pamięć o dramatycznych wydarzeniach II wojny światowej. W naszym regionie znajdują się miejsca, które są żywym świadectwem tamtych tragicznych lat – od cmentarzy wojennych po miejsca egzekucji. Lokalne społeczności, takie jak nasza, doskonale rozumieją, czym jest samotność w obliczu zagrożenia, dlatego apel premiera o solidarność i jedność trafia tutaj na szczególnie podatny grunt.

W powiecie kolskim działa wiele organizacji kombatanckich i stowarzyszeń historycznych, które dbają o to, aby pamięć o bohaterach nie zaginęła. Ich działalność przypomina, że lekcja z Westerplatte jest uniwersalna i ponadczasowa. W obliczu współczesnych zagrożeń, takich jak hybrydowe ataki czy dezinformacja, mieszkańcy Koła mogą być pewni, że Polska wyciągnęła wnioski z przeszłości – zarówno jeśli chodzi o budowanie własnej siły, jak i o pielęgnowanie sojuszy.

Liczby, które mówią same za siebie

Obchody na Westerplatte to nie tylko okazja do refleksji, ale także do przypomnienia faktów, które powinny stanowić przestrogę dla współczesnych pokoleń. Warto zestawić je w sposób, który unaoczni skalę ówczesnej tragedii oraz współczesnych zagrożeń.

• 87 lat temu, 1 września 1939 r., Niemcy zaatakowały Polskę, rozpoczynając II wojnę światową – największy konflikt zbrojny w historii ludzkości.
• Załoga Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte liczyła około 20 razy mniej żołnierzy niż siły niemieckie, a mimo to broniła się przez 7 dni.
• II wojna światowa pochłonęła około 80 milionów ofiar, w tym 6 milionów obywateli Polski.
• Współcześnie Polska jest celem prowokacji i aktów dywersji, podobnie jak Finlandia, Łotwa, Litwa, Estonia, Rumunia, Dania i ostatnio Niemcy.

Te liczby przypominają, że bohaterstwo żołnierzy jest bezcenne, ale nie może zastępować siły państwa i solidarności sojuszników. Jak podkreślił premier Tusk, „dzisiaj naszym zadaniem jest przede wszystkim wyciągnąć lekcję, wyciągnąć mądre wnioski, tak, aby nie musieć nigdy więcej polegać na bohaterstwie żołnierzy osamotnionych, na bohaterstwie tych, którzy czekali na reakcję sojuszników”. To przesłanie, choć wygłoszone na historycznym półwyspie, ma wymiar niezwykle współczesny – dla całej Europy, dla Polski, a także dla nas, mieszkańców Koła.